Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΡΘΡΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΡΘΡΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 11 Αυγούστου 2026

Οι αρματοδρομίες



Οι αρματοδρομίες

Κατά την ελληνική μυθολογία οι πρώτοι αγώνες αρμάτων διεξήχθησαν στην Ολυμπία μεταξύ του Πέλοπα και του Οινόμαου, ενώ ο μυθικός ήρωας Ηρακλής συμμετείχε σε αρματοδρομία στην Τροιζήνα μαζί με τον Ιόλαο ο οποίος ήταν ο ηνίοχος του.
Τα πρώτο ιππικό αγώνισμα διοργανώθηκε στους 33ους Ολυμπιακούς Αγώνες (το 648 ΠΧ).

Θουκυδίδης, Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου, 6.16.2.
 
2] οἱ γὰρ Ἕλληνες καὶ ὑπὲρ δύναμιν μείζω ἡμῶν τὴν πόλιν ἐνόμισαν τῷ ἐμῷ διαπρεπεῖ τῆς Ὀλυμπίαζε θεωρίας, πρότερον ἐλπίζοντες αὐτὴν καταπεπολεμῆσθαι, διότι ἅρματα μὲν ἑπτὰ καθῆκα, ὅσα οὐδείς πω ἰδιώτης πρότερον, ἐνίκησα δὲ καὶ δεύτερος καὶ τέταρτος ἐγενόμην καὶ τἆλλα ἀξίως τῆς νίκης παρεσκευασάμην. νόμῳ μὲν γὰρ τιμὴ τὰ τοιαῦτα, ἐκ δὲ τοῦ δρωμένου καὶ δύναμις ἅμα ὑπονοεῖται.


[6.16.2] Μετά την μεγαλοπρεπέστατη εμφάνισή μου στους Ολυμπιακούς αγώνες, οι Έλληνες αποδίδουν τώρα στην πολιτεία μας μεγαλύτερη δύναμη από ό,τι πραγματικά έχει, ενώ πριν, την θεωρούσαν εξαντλημένη από τον πόλεμο. Παρουσίασα επτά άρματα —όσα ποτέ ιδιώτης δεν είχε έως τώρα εμφανίσει— και νίκησα πρώτη και δεύτερη και τέταρτη νίκη και όλη μου η εμφάνιση ήταν αντάξια της νίκης. Αν αυτά προσδίδουν, κατά την παράδοση, μόνο τιμή, η πραγματική όμως αυτή επιτυχία δημιουργεί και την εντύπωση της δύναμης.

Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησης, 6.20.13.
 
[13] πρῶται μὲν δὴ ἑκατέρωθεν αἱ πρὸς τῇ στοᾷ τῇ Ἀγνάπτου χαλῶσιν ὕσπληγες, καὶ οἱ κατὰ ταύτας ἑστηκότες ἐκθέουσιν ἵπποι πρῶτοι: θέοντές τε δὴ γίνονται κατὰ τοὺς εἰληχότας ἑστάναι τὴν δευτέραν τάξιν, καὶ τηνικαῦτα χαλῶσιν αἱ ὕσπληγες αἱ ἐν τῇ δευτέρᾳ τάξει: διὰ πάντων τε κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον συμβαίνει τῶν ἵππων, ἔστ᾽ ἂν ἐξισωθῶσιν ἀλλήλοις κατὰ τῆς πρῴρας τὸ ἔμβολον: τὸ ἀπὸ τούτου δὲ ἤδη καθέστηκεν ἐπίδειξις ἐπιστήμης τε ἡνιόχων καὶ ἵππων ὠκύτητος.


Πρώτα από τις δυο πλευρές πέφτουν τα σχοινιά των φραγμάτων της Στοάς του Αγνάπτου και τα άλογα που στέκονται εκεί αρχίζουν πρώτα να καλπάζουν . Καθώς περνούν μπροστά από τα άλογα που πήραν τη δεύτερη θέση , πέφτουν τα φράγματα της δεύτερης θέσης . Το ίδιο συμβαίνει με όλα τα άλογα μέχρι να φθάσουν όλοι στην ίδια γραμμή εκεί που είναι το εμβολο της πλώρης . Από κει και πέρα όλα εξαρτώνται από την δεξιοτεχνία του ηνίοχου και την ταχύτητα του αλόγου

Κυριακή 12 Ιουλίου 2026

Ο Πέπλος της Αθηνάς

Ο Πέπλος:της Αθηνάς

Σοῦδα, λήμ. Πέπλος: ἰδίως παρὰ τοῖς Ἀθηναίοις πέπλος τὸ ἄρμενον τῆς Παναθηναϊκῆς νεώς, ἣν οἱ Ἀθηναῖοι κατεσκεύαζον τῇ θεῷ διὰ τετραετηρίδος:ἧς καὶ τὴν πομπὴν διὰ τοῦ Κεραμεικοῦ ἐποίουν μέχρι τοῦ Ἐλευσινίου. πέπλον δὲ τοῦτο ἐκάλουν διὰ τὸ ἐρεοῦν αὐτὸ εἶναι. ἐγέγραπτο δὲ ἐν αὐτῷ ὁ Ἐγκέλαδος, ὃν ἀνεῖλεν ἡ Ἀθηνᾶ: ἦν δὲ τῶν Γιγάντων εἷς. ἢ ὅτι νικήσαντες οἱ Ἀθηναῖοι πέπλον ἐποίησαν τῇ Ἀθηνᾷ καὶ ἐνέγραψαν τοὺς ἀρίστους ἐν αὐτῷ. Πέπλος: περὶ τοῦ πέπλου τοῦ ἀναγομένου τῇ Ἀθηνᾷ τοῖς μεγάλοις Παναθηναίοις οὐ μόνον παρὰ τοῖς ῥήτορσίν ἐστιν ἡ μνήμη, ἀλλὰ καὶ παρὰ τοῖς κωμικοῖς. ὅτι Πέπλος καλεῖται καὶ ἑανόν. ἔστι δὲ ὁ πέπλος γυναικεῖον ἔνδυμα

Σύμφωνα με τον Παυσανία - Ελλάδος Περιήγησις, Α 27,3

παρθένοι δύο τοῦ ναοῦ τῆς Πολιάδος οἰκοῦσιν οὐ πόῤῥω, καλοῦσι δὲ Ἀθηναῖοι σφᾶς ἀῤῥηφόρους• αὗται χρόνον μέν τινα δίαιταν ἔχουσι παρὰ τῇ θεῷ, παραγενομένης δὲ τῆς ἑορτῆς δρῶσιν ἐν νυκτὶ τοιάδε. ἀναθεῖσαί σφισιν ἐπὶ τὰς κεφαλὰς ἃ ἡ τῆς Ἀθηνᾶς ἱέρεια δίδωσι φέρειν, οὔτε ἡ διδοῦσα ὁποῖόν τι δίδωσιν εἰδυῖα οὔτε ταῖς φερούσαις ἐπισταμέναις—ἔστι δὲ περίβολος ἐν τῇ πόλει τῆς καλουμένης ἐν Κήποις Ἀφροδίτης οὐ πόῤῥω καὶ δι᾽ αὐτοῦ κάθοδος ὑπόγαιος αὐτομάτη—, ταύτῃ κατίασιν αἱ παρθένοι. κάτω μὲν δὴ τὰ φερόμενα λείπουσιν, λαβοῦσαι δὲ ἄλλο τι κομίζουσιν ἐγκεκαλυμμένον• καὶ τὰς μὲν ἀφιᾶσιν ἤδη τὸ ἐντεῦθεν, ἑτέρας δὲ ἐς τὴν ἀκρόπολιν παρθένους ἄγουσιν ἀντ᾽ αὐτῶν.


Άπόδοσις
Κοντά στον ναό της Πολιάδας κατοικούν δύο παρθένες, που οι Αθηναίοι τις λένε αρρηφόρες. Αυτές ζουν για ένα διάστημα κοντά στη θεά. Όταν έρχεται η μέρα της γιορτής, τη νύχτα κάνουν τα εξής: τοποθετούν και μεταφέρουν πάνω στο κεφάλι τους όσα τους δίνει η ιέρεια της Αθηνάς, χωρίς να ξέρει ούτε αυτή τι τους έδωσε ούτε αυτές τι μεταφέρουν. Κοντά υπάρχει μέσα στην π ό λ η 1 6 6 περίβολος της λεγόμενης Αφροδίτης των Κήπων και προς τα εκεί φυσικό υπόγειο πέρασμα, απ' όπου κατεβαίνουν οι παρθένες. Αποθέτουν εκεί κάτω αυτά που μετέφεραν, για να πάρουν κάτι άλλο που μεταφέρουν καλυμμένο. Κι αυτές τ ι ς αφήνουν πλέον ελεύθερες και στη θέση τους στην ακρόπολη οδηγούν άλλες.

Κυριακή 14 Ιουνίου 2026

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ - Ἱστορίαι [6.16.2-3] (διάφορα αποσπάσματα από την αρχαία ελληνική γραμματεία)

[6.16.2] οἱ γὰρ Ἕλληνες καὶ ὑπὲρ δύναμιν μείζω ἡμῶν τὴν πόλιν ἐνόμισαν τῷ ἐμῷ διαπρεπεῖ τῆς Ὀλυμπίαζε θεωρίας, πρότερον ἐλπίζοντες αὐτὴν καταπεπολεμῆσθαι, διότι ἅρματα μὲν ἑπτὰ καθῆκα, ὅσα οὐδείς πω ἰδιώτης πρότερον, ἐνίκησα δὲ καὶ δεύτερος καὶ τέταρτος ἐγενόμην καὶ τἆλλα ἀξίως τῆς νίκης παρεσκευασάμην. νόμῳ μὲν γὰρ τιμὴ τὰ τοιαῦτα, ἐκ δὲ τοῦ δρωμένου καὶ δύναμις ἅμα ὑπονοεῖται. [6.16.3]
 

Άπόδοσις 
[6.16.2] (Αλκιβιάδης )Μετά την μεγαλοπρεπέστατη εμφάνισή μου στους Ολυμπιακούς αγώνες, οι Έλληνες αποδίδουν τώρα στην πολιτεία μας μεγαλύτερη δύναμη από ό,τι πραγματικά έχει, ενώ πριν, την θεωρούσαν εξαντλημένη από τον πόλεμο. Παρουσίασα επτά άρματα —όσα ποτέ ιδιώτης δεν είχε έως τώρα εμφανίσει— και νίκησα πρώτη και δεύτερη και τέταρτη νίκη και όλη μου η εμφάνιση ήταν αντάξια της νίκης. Αν αυτά προσδίδουν, κατά την παράδοση, μόνο τιμή, η πραγματική όμως αυτή επιτυχία δημιουργεί και την εντύπωση της δύναμης. [6.16.3]

Φωτογραφία commons : Ερυθρόμορφος κρατήρας από τη Μεγάλη Ελλάδα, 430–420 π.Χ.

Κυριακή 17 Μαΐου 2026

Ἐλαία ἡ καλλιστέφανος -Αριστοτέλης 834 α

Αριστοτέλης 834 α
Ἐλαία ἡ καλλιστέφανος

Ἐν τῶ Πανθείω, ἐστὶν ἐλαία, καλεῖται δὲ καλλιστέφανος, ταύτης πάντα τὰ φύλλα ταῖς ἐλαίαις ἐναντία πέφυκεν, ἔξω γὰρ ἀλλ’ οὐκ ἐντὸς ἔχει τὰ χλωρά.
ἀφίησί τε τοὺς πτόρθους ὥσπερ ἡ μύρτος εἰς τοὺς στεφάνους συμμέτρως.

ἀπὸ ταύτης φυτὸν λαβὼν ὁ Ἡρακλῆς ἐφύτευσεν Ὀλυμπίασιν, ἀφ’ ἧς οἱ στέφανοι τοῖς ἀθληταῖς δίδονται.
ἔστι δὲ αὕτη παρὰ τὸν Ἰλισσὸν ποταμόν, σταδίους ἑξήκοντα τοῦ ποταμοῦ ἀπέχουσα, περιωκοδόμηται δὲ, καὶ ζημία μεγάλη τῶ θιγόντι αὐτῆς ἐστίν.
ἀπὸ ταύτης δὲ τὸ φυτὸν λαβόντες ἐφύτευσαν Ἠλεῖοι ἐν Ὀλυμπία, καὶ τοὺς στεφάνους ἀπ’ αὐτῆς ἔδωκαν.


Στην ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΠΑΝΘΕΟΥ φυτρώνει μια ελιά που λέγεται καλλιστέφανος. Όλα τα φύλλα αυτής της ελιάς, φυτρώνουν αντίθετα από τα φύλλα που φυτρώνουν στις συνηθισμένες ελιές, δηλαδή τα νέα φύλλα φυτρώνουν στα εξωτερικά κλαδιά και όχι στα εσωτερικά.
Από αυτήν την ελιά, αφαιρούν τα τρυφερά βλαστάρια και τα κόβουν συμμετρικά, όπως κάνουν και με την μυρτιά
Από αυτήν την ελιά, έλαβε ο Ηρακλής μια παραφυάδα και την φύτεψε στην Ολυμπία και από αυτήν την ελιά κατασκευάζονται τα στεφάνια των αθλητών.
Αυτή η ελιά βρίσκεται κοντά στο Ιλισσό ποταμό (στην περιοχή του Πανθέου) σε απόσταση 60 σταδίων.
Υπάρχουν επίσης οικοδομήματα χτισμένα γύρω γύρω από αυτήν και αν τυχόν κάποιος πάει και πειράξει αυτό δέντρο, παθαίνει μεγάλη ζημιά!
Παραφυάδες από αυτήν την ελιά πήραν οι Ηλείοι και τις φύτεψαν στην Ολυμπία και από αυτές τις ελιές κατασκεύαζαν τα στεφάνια των νικητών.

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026

Πλάτων - Τιμαίος 47α

Πλάτων - Τιμαίος 47α

(a)........................... ὄψις δὴ κατὰ τὸν ἐμὸν
λόγον αἰτία τῆς μεγίστης ὠφελίας γέγονεν ἡμῖν, ὅτι τῶν νῦν λόγων περὶ τοῦ παντὸς λεγομένων οὐδεὶς ἄν ποτε ἐρρήθη μήτε ἄστρα μήτε ἥλιον μήτε οὐρανὸν ἰδόντων. νῦν δ’ ἡμέρα τε καὶ νὺξ ὀφθεῖσαι μῆνές τε καὶ ἐνιαυτῶν περίοδοι καὶ ἰσημερίαι (5) καὶ τροπαὶ μεμηχάνηνται μὲν ἀριθμόν, χρόνου δὲ ἔννοιαν περί τε τῆς τοῦ παντὸς φύσεως ζήτησιν ἔδοσαν• ἐξ ὧν (b) ἐπορισάμεθα φιλοσοφίας γένος, οὗ μεῖζον ἀγαθὸν οὔτ’ ἦλθεν οὔτε ἥξει ποτὲ τῷ θνητῷ γένει δωρηθὲν ἐκ θεῶν. λέγω δὴ
τοῦτο ὀμμάτων μέγιστον ἀγαθόν• ........


Η όραση κατά τη γνώμη μου είναι η αιτία της μεγαλύτερης ωφέλειας μας,
διότι, από όσα ελέχθησαν τώρα περί του σύμπαντος, δεν θα τα λέγαμε ποτέ αν εμείς δεν βλέπαμε, τον Ήλιο, τον ουρανό, τώρα όμως η νύχτα και η μέρα που βλέπουμε , οι μήνες , τα έτη, οι ισημερίες και τα ηλιοστάσια μας έκαναν να σοφιστούμε τον αριθμό και μας έδωσαν την έννοια του χρόνου και τη δυνατότητα εξερευνήσεως της φύσεως του σύμπαντος.
Από αυτά αποκτήσαμε την φιλοσοφία που είναι και το μεγαλύτερο αγαθό, δώρο των θεών που ουτε ήλε ούτε θα ερχόταν ποτέ στον ανθρωπάκο γένος . Το μεγαλύτερο λοιπόν αγαθό που μας προσφέρουν οι οφθαλμοί είναι αυτό.

Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026

Ρηξίβιος ο Οπούντιος

Ρηξίβιος ο Οπούντιος

Ο Ρηξίβιος ο Οπούντιος (6ος αιώνας π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας ολυμπιονίκης από την πόλη Οπούς της Λοκρίδας.
Στέφθηκε νικητής στο άθλημα του παγκρατίου στους 61ους (536 π.Χ.) ολυμπιακούς αγώνες της αρχαιότητας. Ο ιστορικός του 2ου αιώνα μ.Χ. Παυσανίας ανέφερε πως το άγαλμα του από ξύλο συκιάς ήταν από τα πρώτα μνημεία ολυμπιονικών στην Ολυμπία μαζί με αυτό του πυγμάχου Πραξιδάμα 

Σύμφωνα με τον Παυσανία. 

[6.18.7] πρῶτι δὲ ἀθλητῶν ἀνετέθησαν ἐς Ὀλυμπίαν εἰκόνες Πραξιδάμαντός τε Αἰγινήτου νικήσαντος πυγμῇ τὴν ἐνάτην Ὀλυμπιάδα ἐπὶ ταῖς πεντήκοντα καὶ Ὀπουντίου Ῥηξιβίου παγκρατιαστὰς καταγωνισαμένου μιᾷ πρὸς ταῖς ἑξήκοντα Ὀλυμπιάδι: αὗται κεῖνται μὲν αἱ εἰκόνες οὐ πρόσω τῆς Οἰνομάου κίονος, ξύλου δέ εἰσιν εἰργασμέναι, Ῥηξιβίου μὲν συκῆς, ἡ δὲ τοῦ Αἰγινήτου κυπαρίσσου καὶ ἧσσον τῆς ἑτέρας πεπονηκυῖά ἐστιν.


[6.18.7.]Οι πρώτοι ανδριάντες αθλητών που αφιερώθηκαν στην Ολυμπία, ήταν του Αιγινήτη Πραξιδάμαντα, που νίκησε στην πυγμαχία στην πεντηκοστή ένατη ολυμπιάδα, και του Οπουντίου Ρηξιβίου, πρωταθλητή του παγκρατίου στην εξηκοστή πρώτη ολυμπιάδα. Αυτοί οι ανδριάντες δεν βρίσκονται μακριά από τον κίονα του Οινόμαου. Είναι ξύλινοι, του Ρηξιβίου από ξύλο συκιάς και του Αιγινήτη από κυπαρίσσι, και λιγότερο φθαρμένος από τον άλλον.

Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2025

Οι Ώρες - ΗΣΙΟΔΟΣ - Ἔργα καὶ Ἡμέραι (70-76)


Φωτογραφία : Οι Ώρες του Έντουαρντ Μπερν - Τζόουνς(1882)

ΗΣΙΟΔΟΣ - Ἔργα καὶ Ἡμέραι (70-76)

αὐτίκα δ᾽ ἐκ γαίης πλάσσε κλυτὸς Ἀμφιγυήεις
παρθένῳ αἰδοίῃ ἴκελον Κρονίδεω διὰ βουλάς·
ζῶσε δὲ καὶ κόσμησε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·
ἀμφὶ δέ οἱ Χάριτές τε θεαὶ καὶ πότνια Πειθὼ
ὅρμους χρυσείους ἔθεσαν χροΐ, ἀμφὶ δὲ τήν γε
75 Ὧραι καλλίκομοι στέφον ἄνθεσι εἰαρινοῖσιν·
πάντα δέ οἱ χροῒ κόσμον ἐφήρμοσε Παλλὰς Ἀθήνη·


Ἀπόδοσις

Κι αμέσως έπλασε από χώμα ο ξακουστός Χωλός
με τη βουλή του Δία πλάσμα που ᾽μοιαζε παρθένα σεβαστή.
Την έζωσε και τη στόλισε η θεά Αθηνά η αστραπομάτα.
Οι Χάριτες, οι θεές, και η σεβαστή Πειθώ γύρω στο δέρμα της
της έβαλαν περιδέραια χρυσά. Κι από τριγύρω
οι Ώρες οι καλλίκομες τη στέφανε με άνθη εαρινά.
Και τα στολίδια όλα της τα ταίριαξε στο κορμί η Αθηνά Παλλάδα.

Τρίτη 18 Νοεμβρίου 2025

ΠΙΝΔΑΡΟΣ - Πυθιονίκαις

ΠΙΝΔΑΡΟΣ - Πυθιονίκαις 

Μεγαλοπόλιες ὦ Συράκοσαι, βαθυπολέμου [στρ. α]
τέμενος Ἄρεος, ἀνδρῶν ἵππων τε σιδαροχαρ-
μᾶν δαιμόνιαι τροφοί,

ὔμμιν τόδε τᾶν λιπαρᾶν ἀπὸ Θηβᾶν φέρων
μέλος ἔρχομαι ἀγγελίαν τετραορίας ἐλελίχθονος,
5 εὐάρματος Ἱέρων ἐν ᾇ κρατέων
τηλαυγέσιν ἀνέδησεν Ὀρτυγίαν στεφάνοις,
ποταμίας ἕδος Ἀρτέμιδος, ἇς οὐκ ἄτερ
κείνας ἀγαναῖσιν ἐν χερσὶ ποικιλα-
νίους ἐδάμασσε πώλους.
` ἐπὶ γὰρ ἰοχέαιρα παρθένος χερὶ διδύμᾳ [αντ. α]
10 ὅ τ᾽ ἐναγώνιος Ἑρμᾶς αἰγλάεντα τίθησι κόσ-
μον, ξεστὸν ὅταν δίφρον
ἔν θ᾽ ἅρματα πεισιχάλινα καταζευγνύῃ
σθένος ἵππιον, ὀρσοτρίαιναν εὐρυβίαν καλέων θεόν.
ἄλλοις δέ τις ἐτέλεσσεν ἄλλος ἀνήρ
εὐαχέα βασιλεῦσιν ὕμνον ἄποιν᾽ ἀρετᾶς.
15 κελαδέοντι μὲν ἀμφὶ Κινύραν πολλάκις
φᾶμαι Κυπρίων, τὸν ὁ χρυσοχαῖτα προ-
φρόνως ἐφίλησ᾽ Ἀπόλλων,
ἱερέα κτίλον Ἀφροδίτας· ἄγει δὲ χάρις [επωδ. α


Ω Συρακούσα, πόλη τρανή, [στρ. α]
ιερό του Άρη του πολεμιστή,
θεϊκή τροφέ πάνοπλων αντρών και σιδερόντυτων αλόγων,
για σένα τώρα από τη Θήβα τη λαμπρή
έρχομαι τούτο να σου φέρω το τραγούδι,
την αγγελία πως στον αγώνα των τεθρίππων
που συνταράζουνε τη γη
5ο Ιέρων, ο άξιος αρματηλάτης, νικώντας
μ᾽ αστραφτερό στεφάνι στόλισε
την Ορτυγία, της ποταμίας Αρτέμιδας την έδρα·
όχι χωρίς εκείνης τη βοήθεια δάμασε
με χέρι επιδέξιο τα πουλάρια με τα πλουμιστά χαλινάρια.
Γιατί η τοξεύτρα κόρη και των αγώνων ο θεός, [αντ. α]
10ο Ερμής, και με τα δυο τους χέρια
τούς βάζουνε τα λαμπερά πλουμίδια,
όταν στον σκαλιστό τον δίφρο του και το άρμα
που υπακούει στα χαλινάρια ζεύει τα σθεναρά του άλογα
καλώντας τον δυνατό θεό που την τρίαινα κραδαίνει.
Για τον καθένα βασιλιά άλλος εσύνθεσε ποιητής
τον ύμνο τον αρμονικό, αμοιβή της αρετής του.
15Συχνά των Κύπριων οι φωνές υμνήσαν τον Κινύρα,
που ολόψυχα ο χρυσομάλλης τον αγάπησε Απόλλων,
τον ιερέα τον ακριβό της Αφροδίτης. [επωδ. α]

Δευτέρα 20 Οκτωβρίου 2025

Γάϊος Πλίνιος. Φυσική Ιστορία 35, 58 - 77ΜΧ -

Φωτογραφία Commons : Η Σχολή του Απελλή του Jean Broc

Gaius Plinius Secundus, Naturalis historia - Έκανα την ελληνική μετάφραση - (διάφορα αποσπάσματα από την αρχαία γραμματεία σχετικά με τους αθλητικούς αγώνες)

58 quin immo certamen etiam picturae florente eo institutum est Corinthi ac Delphis, primusque omnium certavit cum Timagora Chalcidense, superatus ab eo Pythiis, quod et ipsius Timagorae carmine vetusto apparet, chronicorum errore non dubio.

Γάϊος Πλίνιος. Φυσική Ιστορία 35, 58 - 77ΜΧ -

Πράγματι, καθιερώθηκαν οι αγώνες ζωγραφικής στην Κόρινθο και τους Δελφούς από την εποχή της ακμής του και πρώτος από όλους αγωνίστηκε ο ίδιος εναντίον του Χαλκιδέα Τιμαγόρα και νικήθηκε από αυτόν στα Πύθια. Αυτό προκύπτει από ένα παλιό ποίημα που συνέθεσε ο ίδιος ο Τιμαγόρας. πράγμα που αναμφίβολα αποδεικνύει ότι τα χρονικά κάνουν λάθος.

Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου 2025

Πρόκλου : ΕΙΣ ΗΛΙΟΝ

ΕΙΣ ΗΛΙΟΝ

Κλῦθι, πυρὸς νοεροῦ βασιλεῦ, χρυσήνιε Τιτάν, κλῦθι, φάους ταμία, ζωαρκέος, ὦ ἄνα, πηγῆς αὐτὸς ἔχων κληῖδα καὶ ὑλαίοις ἐνὶ κόσμοις ὑψόθεν ἁρμονίης ῥύμα πλούσιον ἐξοχετεύων. κέκλυθι• μεσσατίην γὰρ ἐὼν ὑπὲρ αἰθέρος ἕδρην καὶ κόσμου κραδιαῖον ἔχων ἐριφεγγέα κύκλον πάντα τεῆς ἔπλησας ἐγερσινόοιο προνοίης. ζωσάμενοι δὲ πλάνητες ἀειθαλέας σέο πυρσοὺς αἰὲν ὑπ᾽ ἀλλήκτοισι καὶ ἀκαμάτοισι χορείαις ζῳογόνους πέμπουσιν ἐπιχθονίοις ῥαθάμιγγας. πᾶσα δ᾽ ὑφ᾽ ὑμετέρῃσι παλιννόστοισι διφρείαις Ὡράων κατὰ θεσμὸν ἀνεβλάστησε γενέθλη. στοιχείων δ᾽ ὀρυμαγδὸς ἐπ᾽ ἀλλήλοισιν ἰόντων παύσατο σεῖο φανέντος ἀπ᾽ ἀρρήτου γενετῆρος. σοὶ δ᾽ ὑπὸ Μοιράων χορὸς εἴκαθεν ἀστυφέλικτος• ἂψ δὲ μεταστρωφῶσιν ἀναγκαίης λίνον αἴσης, εὖτε θέλεις• περὶ γὰρ κρατέεις, περὶ δ᾽ ἶφι ἀνάσσεις. σειρῆς δ᾽ ὑμετέρης βασιλεὺς θεοπειθέος οἴμης ἐξέθορεν Φοῖβος• κιθάρῃ δ᾽ ὑπὸ θέσκελα μέλπων εὐνάζει μέγα κῦμα βαρυφλοίσβοιο γενέθλης. σῆς δ᾽ ἀπὸ μειλιχόδωρος ἀλεξικάκου θιασείης Παιήων βλάστησεν, ἑὴν δ᾽ ἐπέτασσεν ὑγείην, πλήσας ἁρμονίης παναπήμονος εὐρέα κόσμον. σὲ κλυτὸν ὑμνείουσι Διωνύσοιο τοκῆα• ὕλης δ᾽ αὖ νεάτοις ἐνὶ βένθεσιν εὔιον Ἄττην, ἄλλοι δ᾽ ἁβρὸν Ἄδωνιν ἐπευφήμησαν ἀοιδαῖς. δειμαίνουσι δὲ σεῖο θοῆς μάστιγος ἀπειλὴν δαίμονες ἀνθρώπων δηλήμονες, ἀγριόθυμοι, ψυχαῖς ἡμετέραις δυεραῖς κακὰ πορσύνοντες, ὄφρ᾽ αἰεὶ κατὰ λαῖτμα βαρυσμαράγου βιότοιο σώματος ὀτλεύωσιν ὑπὸ ζυγόδεσμα πεσοῦσαι, ὑψιτενοῦς δὲ λάθοιντο πατρὸς πολυφεγγέος αὐλῆς. ἀλλά, θεῶν ὤριστε, πυριστεφές, ὄλβιε δαῖμον, εἰκὼν παγγενέταο θεοῦ, ψυχῶν ἀναγωγεῦ, κέκλυθι καί με κάθηρον ἁμαρτάδος αἰὲν ἁπάσης• δέχνυσο δ᾽ ἱκεσίην πολυδάκρυον, ἐκ δέ με λυγρῶν ῥύεο κηλίδων, Ποινῶν δ᾽ ἀπάνευθε φυλάσσοις πρηΰνων θοὸν ὄμμα Δίκης, ἣ πάντα δέδορκεν. αἰεὶ δ᾽ ὑμετέραισιν ἀλεξικάκοισιν ἀρωγαῖς ψυχῇ μὲν φάος ἁγνὸν ἐμῇ πολύολβον ὀπάζοις ἀχλὺν ἀποσκεδάσας ὀλεσίμβροτον, ἰολόχευτον, σώματι δ᾽ ἀρτεμίην τε καὶ ἀγλαόδωρον ὑγείην, εὐκλείης τ᾽ ἐπίβησον ἐμέ, προγόνων τ᾽ ἐνὶ θεσμοῖς Μουσάων ἐρασιπλοκάμων δώροισι μελοίμην. ὄλβον δ᾽ ἀστυφέλικτον ἀπ᾽ εὐσεβίης ἐρατεινῆς, εἴ κε θέλοις, δός, ἄναξ• δύνασαι δ᾽ ἑὰ πάντα τελέσσαι ῥηιδίως• κρατερὴν γὰρ ἔχεις καὶ ἀπείριτον ἀλκήν. εἰ δέ τι μοιριδίοισιν, ἑλιξοπόροισιν ἀτράκτοις, ἀστεροδινήτοις ὑπὸ νήμασιν οὐλοὸν ἄμμιν ἔρχεται, αὐτὸς ἔρυκε τεῇ μεγάλῃ τόδε ῥιπῇ.

---------
Ἀπόδοσις

Εισάκουσέ με, βασιλέα του νοερού πυρός, Τιτάνα με τα χρυσά ηνία, εισάκουσέ με, ταμία του φωτός, ω άνακτα, που έχεις το κλειδί της ζωογόνου πηγής και εξοχετεύεις από ψηλά πλούσιο ρεύμα αρμονίας στους υλαιούς Κόσμους. Εισάκουσέ με. Γιατί εσύ που βρίσκεσαι πάνω από την μεσαία έδρα του αιθέρα και κατέχεις τον καρδιαίο πολυφεγγή κύκλο του Κόσμου, γέμισες τα πάντα με την δική σου εγερσίνοη πρόνοια. Ζωσμένοι οι πλανήτες με τους δικούς σου αειθαλείς πυρσούς, αεί στέλνουν με τις αδιάκοπες και ακάματες χορείες τους ζωογόνες σταγόνες στα επιχθόνια. Κάτω από τις επαναλαμβανόμενες πορείες του άρματός σου αναβλάστησε σύμφωνα με τον θεσμό όλη η γενιά των Ωρών. Ο ορυμαγδός των στοιχείων που χτυπούν το ένα το άλλο σταμάτησε μόλις εσύ εμφανίστηκες από τον άρρητο γονιό σου. Μπροστά σου υποχώρησε ο ακλόνητος χορός των Μοιρών. Και μεταστρέφουν το νήμα της αναγκαίας μοίρας όταν θελήσεις. Γιατί ολόγυρα κρατείς, ολόγυρα ανάσσεις με ισχύ. Από την δική σου σειρά ξεπήδησε ο βασιλέας του θεοπειθούς τραγουδιού, ο Φοίβος. Μέλποντας τα θέσκελα με την συνοδεία της κιθάρας κατευνάζει το μεγάλο κύμα της βαρύβουης γενιάς. Από τον δικό σου αλεξίκακο θίασο βλάστησε ο γλυκόδωρος παιάνας, και επίταξε την δική του υγεία, γεμίζοντας τον ευρύ Κόσμο με ιαματική αρμονία. Εσένα υμνούν ως ξακουστό πατέρα του Διονύσου. Άλλοι σε επευφήμησαν στις οδές ως εύιον Άττη στα απώτατα βάθη της ύλης, άλλοι ως αβρό Άδωνη. Φοβούνται την απειλή του γρήγορα κινούμενου μαστίγιου σου οι αγριόθυμοι Δαίμονες, που βλάπτουν τους ανθρώπους και μηχανεύονται κακά για τις δίστιχες ψυχές μας, προκειμένου για πάντα μέσα στον πάτο του βαρύβουου βίου να υποφέρουν πεσμένες στα ζυγόδεσμα του σώματος και να ξεχάσουν την πολυφεγγή αυλή του υψηλού πατέρα. Αλλά, θεών άριστε, στεφανωμένε με πυρ, όλβιε Δαίμονα, εικόνα του πανγγενέτη θεού, αναγώγιε των ψυχών, άκουσέ με και καθάρισέ με για πάντα από κάθε αμαρτία. Δέξου την πολυδάκρυτη ικεσία μου και σώσε με από τις λυγρές κηλίδες, φύλαγέ με μακριά από τις Ποινές, καταπραΰνοντας το γρήγορα κινούμενο όμμα της Δίκης που δέρκει τα πάντα. Με την δική σου αλεξίκακη αρωγή να χαρίζεις για πάντα στην ψυχή μου αγνό φως, που χαρίζει πολύ όλβο, σκορπίζοντας την γεννημένη από δηλητήριο αχλή που είναι όλεθρος για τους βροτούς. Χάρισέ ακόμη την ακεραιότητα και την αγλαόδωρη υγεία στο σώμα μου, και οδήγησέ με σε ευκλεή μονοπάτια, ώστε μέσα στους θεσμούς των προγόνων να φροντίζω για τα δώρα των ερασιπλόκαμων Μουσών. Και δώσε μου άνακτα, εάν το θέλεις, ακλόνητο όλβο από την εράσμια Ευσέβεια. Όλα δύνασαι να τα τελέσεις εύκολα. Γιατί έχεις κρατερή και απείριτη άλκη. Και αν έρχεται προς εμάς κάποιο κακό προερχόμενο από την άτρακτο της Μοίρας, που πορεύεται ελικοειδώς, κάτω από τα αστεροδίνητα νήματα, διώχνετο εσύ με την μεγάλη σου ριπή.