Ο Πέπλος της Αθηνάς

Ο Πέπλος:της Αθηνάς

Σοῦδα, λήμ. Πέπλος: ἰδίως παρὰ τοῖς Ἀθηναίοις πέπλος τὸ ἄρμενον τῆς Παναθηναϊκῆς νεώς, ἣν οἱ Ἀθηναῖοι κατεσκεύαζον τῇ θεῷ διὰ τετραετηρίδος:ἧς καὶ τὴν πομπὴν διὰ τοῦ Κεραμεικοῦ ἐποίουν μέχρι τοῦ Ἐλευσινίου. πέπλον δὲ τοῦτο ἐκάλουν διὰ τὸ ἐρεοῦν αὐτὸ εἶναι. ἐγέγραπτο δὲ ἐν αὐτῷ ὁ Ἐγκέλαδος, ὃν ἀνεῖλεν ἡ Ἀθηνᾶ: ἦν δὲ τῶν Γιγάντων εἷς. ἢ ὅτι νικήσαντες οἱ Ἀθηναῖοι πέπλον ἐποίησαν τῇ Ἀθηνᾷ καὶ ἐνέγραψαν τοὺς ἀρίστους ἐν αὐτῷ. Πέπλος: περὶ τοῦ πέπλου τοῦ ἀναγομένου τῇ Ἀθηνᾷ τοῖς μεγάλοις Παναθηναίοις οὐ μόνον παρὰ τοῖς ῥήτορσίν ἐστιν ἡ μνήμη, ἀλλὰ καὶ παρὰ τοῖς κωμικοῖς. ὅτι Πέπλος καλεῖται καὶ ἑανόν. ἔστι δὲ ὁ πέπλος γυναικεῖον ἔνδυμα

Σύμφωνα με τον Παυσανία - Ελλάδος Περιήγησις, Α 27,3

παρθένοι δύο τοῦ ναοῦ τῆς Πολιάδος οἰκοῦσιν οὐ πόῤῥω, καλοῦσι δὲ Ἀθηναῖοι σφᾶς ἀῤῥηφόρους• αὗται χρόνον μέν τινα δίαιταν ἔχουσι παρὰ τῇ θεῷ, παραγενομένης δὲ τῆς ἑορτῆς δρῶσιν ἐν νυκτὶ τοιάδε. ἀναθεῖσαί σφισιν ἐπὶ τὰς κεφαλὰς ἃ ἡ τῆς Ἀθηνᾶς ἱέρεια δίδωσι φέρειν, οὔτε ἡ διδοῦσα ὁποῖόν τι δίδωσιν εἰδυῖα οὔτε ταῖς φερούσαις ἐπισταμέναις—ἔστι δὲ περίβολος ἐν τῇ πόλει τῆς καλουμένης ἐν Κήποις Ἀφροδίτης οὐ πόῤῥω καὶ δι᾽ αὐτοῦ κάθοδος ὑπόγαιος αὐτομάτη—, ταύτῃ κατίασιν αἱ παρθένοι. κάτω μὲν δὴ τὰ φερόμενα λείπουσιν, λαβοῦσαι δὲ ἄλλο τι κομίζουσιν ἐγκεκαλυμμένον• καὶ τὰς μὲν ἀφιᾶσιν ἤδη τὸ ἐντεῦθεν, ἑτέρας δὲ ἐς τὴν ἀκρόπολιν παρθένους ἄγουσιν ἀντ᾽ αὐτῶν.

Άπόδοσις
Κοντά στον ναό της Πολιάδας κατοικούν δύο παρθένες, που οι Αθηναίοι τις λένε αρρηφόρες. Αυτές ζουν για ένα διάστημα κοντά στη θεά. Όταν έρχεται η μέρα της γιορτής, τη νύχτα κάνουν τα εξής: τοποθετούν και μεταφέρουν πάνω στο κεφάλι τους όσα τους δίνει η ιέρεια της Αθηνάς, χωρίς να ξέρει ούτε αυτή τι τους έδωσε ούτε αυτές τι μεταφέρουν. Κοντά υπάρχει μέσα στην π ό λ η 1 6 6 περίβολος της λεγόμενης Αφροδίτης των Κήπων και προς τα εκεί φυσικό υπόγειο πέρασμα, απ' όπου κατεβαίνουν οι παρθένες. Αποθέτουν εκεί κάτω αυτά που μετέφεραν, για να πάρουν κάτι άλλο που μεταφέρουν καλυμμένο. Κι αυτές τ ι ς αφήνουν πλέον ελεύθερες και στη θέση τους στην ακρόπολη οδηγούν άλλες.

ΣΚΙΡΟΦΟΡΙΩΝ (15/16 Ἰουνίου - 14/15 Ἰουλίου2026)

   (Liddell-Scott)

Σκῐροφοριών: -ῶνος, ὁ, ὁ Σκιροφοριών, ὁ 12ος Ἀττικὸς μήν, ἀντιστοιχῶν πρὸς τὸ δεύτερον ἥμισυ τοῦ Ἰουνίου καὶ πρῶτον τοῦ Ἰουλίου (Γρηγ. ἡμερολ.), καλούμενος οὕτως ἐκ τῆς ἑορτῆς Σκιροφόρια, Ἀντιφῶν 146. 18, πρβλ. Ἀριστ. π. τὰ Ζ. Ἱστ. 5. 11, 1., 6. 21, 7, Θεοφρ. π. Φυτ. Ἱστ. 4. 11, 5. Συλλ. Ἐπιγρ. 109. 1., 113. 9, κ. ἀλλ.

Greek (Liddell-Scott)

Σκῐροφόρια: τά, ἴδε Σκίρα, τά, «ὄνομα ἑορτῆς» Ἡσύχ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ..

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ - Ἱστορίαι [6.16.2-3] (διάφορα αποσπάσματα από την αρχαία ελληνική γραμματεία)

[6.16.2] οἱ γὰρ Ἕλληνες καὶ ὑπὲρ δύναμιν μείζω ἡμῶν τὴν πόλιν ἐνόμισαν τῷ ἐμῷ διαπρεπεῖ τῆς Ὀλυμπίαζε θεωρίας, πρότερον ἐλπίζοντες αὐτὴν καταπεπολεμῆσθαι, διότι ἅρματα μὲν ἑπτὰ καθῆκα, ὅσα οὐδείς πω ἰδιώτης πρότερον, ἐνίκησα δὲ καὶ δεύτερος καὶ τέταρτος ἐγενόμην καὶ τἆλλα ἀξίως τῆς νίκης παρεσκευασάμην. νόμῳ μὲν γὰρ τιμὴ τὰ τοιαῦτα, ἐκ δὲ τοῦ δρωμένου καὶ δύναμις ἅμα ὑπονοεῖται. [6.16.3]
 

Άπόδοσις 
[6.16.2] (Αλκιβιάδης )Μετά την μεγαλοπρεπέστατη εμφάνισή μου στους Ολυμπιακούς αγώνες, οι Έλληνες αποδίδουν τώρα στην πολιτεία μας μεγαλύτερη δύναμη από ό,τι πραγματικά έχει, ενώ πριν, την θεωρούσαν εξαντλημένη από τον πόλεμο. Παρουσίασα επτά άρματα —όσα ποτέ ιδιώτης δεν είχε έως τώρα εμφανίσει— και νίκησα πρώτη και δεύτερη και τέταρτη νίκη και όλη μου η εμφάνιση ήταν αντάξια της νίκης. Αν αυτά προσδίδουν, κατά την παράδοση, μόνο τιμή, η πραγματική όμως αυτή επιτυχία δημιουργεί και την εντύπωση της δύναμης. [6.16.3]

Φωτογραφία commons : Ερυθρόμορφος κρατήρας από τη Μεγάλη Ελλάδα, 430–420 π.Χ.

ΘΑΡΓΗΛΙΩΝ (17/18 Μαΐου - 14/15 Ἰουνίου 2026)

 Λεξικόν Δημητράκου

Θαργήλια-ων (ἐνν. Ἰερά) κ. ἐν Ἔπιγρ, ταργ- ἐορ-
τὴ τοῦ ᾿Απόλλωνος καὶ τῆς ᾿Αρτέμιδος τελουμένη
κατὰ τὸν μῆνα Θαργηλιῶνα βλλ, : ᾿ἱππῶν.37,
᾿Αρχίλ.113, Νόμ.π,Δημ.517 καὶ Θαργηλίων τῇ πομ-
πῇ καὶ τῷ ἀγῶνι  μὴ ἐξεῖναι" πρβλ. θάργηλας.

θαργηλιών-ῶνος ὁ ἐνδέκατος μὴν τοῦ ᾿Αττικοῦ
ἕτους : ᾿Αντιφ.6,42᾽ [ Ἐπιγρ. κ, ἐν ᾿Αμοργῷ᾽
ἐ κ, ἐν ᾿Ανδρῳ᾽ πρβλ, θαργήλισ, θάργηλος.

θάργηλος (ἄρτος) (ὁ) μτγν. θάργηλος βλ.λ21
Κράτ. Γραμμ. π.᾿ΑΒήν.3Ι,4Α ὥσπερ καὶ τὸν θάργη-
λον, ὄν τινες καλοῦσ, θαλύσιον.
----------

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ.

Ἐλαία ἡ καλλιστέφανος -Αριστοτέλης 834 α

Αριστοτέλης 834 α
Ἐλαία ἡ καλλιστέφανος

Ἐν τῶ Πανθείω, ἐστὶν ἐλαία, καλεῖται δὲ καλλιστέφανος, ταύτης πάντα τὰ φύλλα ταῖς ἐλαίαις ἐναντία πέφυκεν, ἔξω γὰρ ἀλλ’ οὐκ ἐντὸς ἔχει τὰ χλωρά.
ἀφίησί τε τοὺς πτόρθους ὥσπερ ἡ μύρτος εἰς τοὺς στεφάνους συμμέτρως.
ἀπὸ ταύτης φυτὸν λαβὼν ὁ Ἡρακλῆς ἐφύτευσεν Ὀλυμπίασιν, ἀφ’ ἧς οἱ στέφανοι τοῖς ἀθληταῖς δίδονται.
ἔστι δὲ αὕτη παρὰ τὸν Ἰλισσὸν ποταμόν, σταδίους ἑξήκοντα τοῦ ποταμοῦ ἀπέχουσα, περιωκοδόμηται δὲ, καὶ ζημία μεγάλη τῶ θιγόντι αὐτῆς ἐστίν.
ἀπὸ ταύτης δὲ τὸ φυτὸν λαβόντες ἐφύτευσαν Ἠλεῖοι ἐν Ὀλυμπία, καὶ τοὺς στεφάνους ἀπ’ αὐτῆς ἔδωκαν.

Στην ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΠΑΝΘΕΟΥ φυτρώνει μια ελιά που λέγεται καλλιστέφανος. Όλα τα φύλλα αυτής της ελιάς, φυτρώνουν αντίθετα από τα φύλλα που φυτρώνουν στις συνηθισμένες ελιές, δηλαδή τα νέα φύλλα φυτρώνουν στα εξωτερικά κλαδιά και όχι στα εσωτερικά.
Από αυτήν την ελιά, αφαιρούν τα τρυφερά βλαστάρια και τα κόβουν συμμετρικά, όπως κάνουν και με την μυρτιά
Από αυτήν την ελιά, έλαβε ο Ηρακλής μια παραφυάδα και την φύτεψε στην Ολυμπία και από αυτήν την ελιά κατασκευάζονται τα στεφάνια των αθλητών.
Αυτή η ελιά βρίσκεται κοντά στο Ιλισσό ποταμό (στην περιοχή του Πανθέου) σε απόσταση 60 σταδίων.
Υπάρχουν επίσης οικοδομήματα χτισμένα γύρω γύρω από αυτήν και αν τυχόν κάποιος πάει και πειράξει αυτό δέντρο, παθαίνει μεγάλη ζημιά!
Παραφυάδες από αυτήν την ελιά πήραν οι Ηλείοι και τις φύτεψαν στην Ολυμπία και από αυτές τις ελιές κατασκεύαζαν τα στεφάνια των νικητών.

ΜΟΥΝYΧΙΩΝ (18/19 Ἀπριλίου - 16/17 Μαΐου 2026)

   Λεξικόν Δημητράκου

 μουνυχιών- ῶνος [ὁI ὁ δέκατος ἀττικὸς μήν,
καθ᾽ ὃν ἐτελεῖτο ἐορτὴ τῆς ἐν Μοθνυχίᾳ ᾿Αρτέμι-
δος κατὰ τὸ τελευταῖον δεκαπενθήμεον τοῦ
"Απριλίου (Ἴουλ, ἡμερολόγ) : Αριστφ.  Ορν.1047
ἐς τὸν μουνυχιῶνα μῆνα, ΑἸσχίν.2, 91] ἀλλά  μου-
νυχιῶνος ἐξωρμήσαμεν.
----------

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ.

ΕΛΑΦΗΒΟΛΙΩΝ (19/20 Μαρτίου - 17/18 Ἀπριλίου 2026)

 Λεξικόν Δημητράκου

ἐλαφηβόλια [τὰ (ἐνν. ἱερά) ἑορτὴ πρὸς τιμὴν

τῆς ᾿Αρτέμιδος ὡς: θεᾶς τῆς θήρας : Πλούτ.244}),

ἐλαφηβολια (ἡΙ κ᾿ μσν., ἐπ. ἐλαφηδολίη, τὸ

βάλλειν, τὸ θηρεύειν ἐλάφους, κυνήγιον ἐλάφων :

Σοφ.Αἴ174 ἢ ῥὰ κλυτῶν ἐνάρων φευσθεῖσα δώ-

ροις εἴτ᾽ ἐλαφαδολίαις, Καλλ. Αρτ,262.

ἐλαφηβολιών- νος (6) ἰ ἐνν. μήν! ὁ ἕνατος μὴν

τοῦ ἀττικοῦ ἔτους, καθ᾽ ὃν ἐτελοῦντο τὰ ἐλαφη-

βόλια, ἀρχόμενος ἀπὸ τῆς ἰδης περίπου τοῦ Μαρ-

τίου : Θουκ.4,}|8, αὐτ.5,19.

ἐλαφηβόλος-ον κ. μσν., δωρ. ἐλαφᾶβόλος ἰδίως

ἐπὶ τῆς ᾿Αρτέμιδος, ὁ βάλλων, ὁ τοξεύων ἐλάφους,

κυνηγός" Σουΐδ.  ἐλαφηβόλας, ὁ κυνηγὸς κατα-

χρηστικῶς » Ἰλ.  Σ 319 πυκνὰ μάλα στενάχων ὥς

τε λὶς ἠυγένειος, ᾧ ῥά θ᾽ ὑπὸ σκύμνους ἐλαφη-

βόλος ἁρπάσῃ ἀνήρ, Ὕμν. εἰς 'Αρτ.2, Σοφ.Τρ.

214 βοᾶτε τὰν ὀμόσπορον Ἄρτεμιν ᾿Ορτυγίαν,

ἐλαφαβόλον ἀμφίπυρον,  Νόνν.Δ 5,463.

--------

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ.