Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026

ΠΥΑΝΕΨΙΩΝ (11/12 Ὀκτωβρίου - 09/10 Νοεμβρίου 2026)

 ΠΥΑΝΟΨΙΑ

Λυκοῦργος ἐν τῷ κατὰ Μενεσαίχμου ‘καὶ ἡμεῖς Πυανόψια ταύτην τὴν ἑορτὴν καλοῦμεν, οἱ δ̓ ἄλλοι Ἕλληνες Πανόψια, ὅτι πάντας εἶδον τοὺς καρποὺς τῇ ὄψει.’ Ἀπολλώνιος καὶ σχεδὸν πάντες οἱ περὶ τῶν Ἀθήνησιν ἑορτῶν γεγραφότες Πυανεψιῶνος ἑβδόμῃ τὰ Πυανέψια Ἀπόλλωνι ἄγεσθαί φασι. δεῖν δέ φασι λέγειν Πυανέψια, καὶ τὸν μῆνα Πυανεψιῶνα• πύανα γὰρ ἕψουσιν ἐν αὐτοῖς καὶ ἡ εἰρεσιώνη ἄγεται.


Λεξικόν Δημητράκου

πυανέψια [τὸ] κ. πυανόψια {κτ. παράλ, τοῦ Ἰερ ἀ)
ἡ ἐπὶ τῇ συγκομιδῇ τῶν ὀσπρίων ἐορτὴ ἡ ἀγουέ-
νη ἐν ᾿Αθήναις κατ᾽ ἔτος τῇ ἑβδόμῃ ἡμέρᾳ τοῦ
μηνὸς πυανεφιῶνος βλ.λ. πρὸς τιμὴν τοῦ ᾿Απόλ-
λωνος, τῆς Σκιράδος ᾿Αθηνᾶς, βραδύτερον δὲ
καὶ τοῦ Διονύσου καὶ ἕν ἡ παρεσκεύαζον καὶ
ἤσθιον ἔδεσμα ἐκ κυάμων ἢ ἄλλων ὀσπρίων καὶ
ἐκλελεηισμένης κριθῆς {πτισάνης Εὕστ,]283,Η
«ηυανέφια .. διά τὸ πυάνους πρότερον τοὺς
κυάμους καλεῖσθοι» : Λυκοῦργ.ἀπ.84,᾽ Αθήν.4084.

 

Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026

Οι Ώρες - ΗΣΙΟΔΟΣ - Ἔργα καὶ Ἡμέραι (70-76)


Φωτογραφία : Οι Ώρες του Έντουαρντ Μπερν - Τζόουνς(1882)

ΗΣΙΟΔΟΣ - Ἔργα καὶ Ἡμέραι (70-76)

αὐτίκα δ᾽ ἐκ γαίης πλάσσε κλυτὸς Ἀμφιγυήεις
παρθένῳ αἰδοίῃ ἴκελον Κρονίδεω διὰ βουλάς·
ζῶσε δὲ καὶ κόσμησε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·
ἀμφὶ δέ οἱ Χάριτές τε θεαὶ καὶ πότνια Πειθὼ
ὅρμους χρυσείους ἔθεσαν χροΐ, ἀμφὶ δὲ τήν γε
75 Ὧραι καλλίκομοι στέφον ἄνθεσι εἰαρινοῖσιν·
πάντα δέ οἱ χροῒ κόσμον ἐφήρμοσε Παλλὰς Ἀθήνη·


Ἀπόδοσις

Κι αμέσως έπλασε από χώμα ο ξακουστός Χωλός
με τη βουλή του Δία πλάσμα που ᾽μοιαζε παρθένα σεβαστή.
Την έζωσε και τη στόλισε η θεά Αθηνά η αστραπομάτα.
Οι Χάριτες, οι θεές, και η σεβαστή Πειθώ γύρω στο δέρμα της
της έβαλαν περιδέραια χρυσά. Κι από τριγύρω
οι Ώρες οι καλλίκομες τη στέφανε με άνθη εαρινά.
Και τα στολίδια όλα της τα ταίριαξε στο κορμί η Αθηνά Παλλάδα.

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026

ΒΟΗΔΡΟΜΙΩΝ (11/12 Σεπτεμβρίου - 10/11 Ὀκτωβρίου 2026)

   Σύμφωνα με το Λεξικὸν Σουίδα

[Βοηδρομία·]
βοηδρομεῖν μὲν τὸ βοηθεῖν ὠνομάζετο, τουτέστιν ἐπὶ μάχην δραμεῖν. ἔστι δὲ ἡ
Βοηδρομία ἑορτή τις Ἀθήνησι καλουμένη, καθ' ἣν ἡμέραν ἐβοήθησεν ὁ Ξούθου σπουδῇ πολλῇ
πολεμουμένοις Ἀθηναίοις ὑπὸ Εὐμόλπου τοῦ Ποσειδῶνος. Ἐρεχθεὺς δὲ τότε Ἀθηναίων
ἐβασίλευεν.
 -------------

Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026

Ὀρφικὸς ὕμνος Δήμητρος Ἐλευσινίας (θυμίαμα στύρακα)


Ὀρφικὸς ὕμνος Δήμητρος Ἐλευσινίας (θυμίαμα στύρακα)

Δηώ, παμμήτειρα θεά, πολυώνυμε δαῖμον, σεμνὴ Δήμητερ, κουροτρόφε, ὀλβιοδῶτι, πλουτοδότειρα θεά, σταχυοτρόφε, παντοδότειρα, εἰρήνηι χαίρουσα καὶ ἐργασίαις πολυμόχθοις, σπερμεία, σωρῖτι, ἀλωαία, χλοόκαρπε, ἣ ναίεις ἁγνοῖσιν Ἐλευσῖνος γυάλοισιν, ἱμερόεσσ᾽, ἐρατή, θνητῶν θρέπτειρα προπάντων, ἡ πρώτη ζεύξασα βοῶν ἀροτῆρα τένοντα καὶ βίον ἱμερόεντα βροτοῖς πολύολβον ἀνεῖσα, αὐξιθαλής, Βρομίοιο συνέστιος, ἀγλαότιμος, λαμπαδόεσσ᾽, ἁγνή, δρεπάνοις χαίρουσα θερείοις• σὺ χθονία, σὺ δὲ φαινομένη, σὺ δε πᾶσι προσηνής• εὔτεκνε, παιδοφίλη, σεμνή, κουροτρόφε κούρα, ἅρμα δρακοντείοισιν ὑποζεύξασα χαλινοῖς ἐγκυκλίοις δίναις περὶ σὸν θρόνον εὐάζουσα, μουνογενής, πολύτεκνε θεά, πολυπότνια θνητοῖς, ἧς πολλαὶ μορφαί, πολυάνθεμοι, ἱεροθαλεῖς. ἐλθέ, μάκαιρ᾽, ἁγνή, καρποῖς βρίθουσα θερείοις, εἰρήνην κατάγουσα καὶ εὐνομίην ἐρατεινὴν καὶ πλοῦτον πολύολβον, ὁμοῦ δ᾽ ὑγίειαν ἄνασσαν.


«Δηώ, παμμήτειρα θεά, πολυώνυμε δαίμονα, σεμνή Δήμητερ, κουροτρόφε, ολβιοδώτι, πλουτοδότειρα θεά, σταχυοτρόφε, παντοδότειρα, που χαίρεσαι με την ειρήνη και τις πολύμοχθες εργασίες, σπερμεία, σωρίτι, αλωαία, χλοόκαρπε, που ναίεις στους αγνούς γυαλούς τις Ελευσίνας, ιμερόεσσα, ερατή, θρέπτηρα πρόπαντων των θνητών, η πρώτη που έζευξε των βοών τον αροτήρα τένοντα και έδωσες στους βροτούς ιμερόεντα & πολύολβο βίο, αυξιθαλής, συνέστια του Βρόμιου, αγλαότιμη, λαμπαδόεσσα, αγνή, που χαίρεσαι με τα δρεπάνια των θερισμών. Εσύ χθόνια, εσύ δε φαινομένη, εσύ δε στα πάντα ποσηνής. Έυτεκνε, παιδοφίλη, σεμνή, κουροτρόφε κόρη, που έζευξες στο άρμα σου δρακόντια χαλινάρια ευάζοντας με εγκύκλιες δίνες περί τον θρόνο σου, μονογενής πολύτεκνε θεά, πολυπότνια θνητών, με τις πολλές μορφές, πολυάνθεμες, ιεροθαλείς. Έλθε, μακάρια, αγνή, που βρίθες με τους καρπούς των θερισμών, κατάγοντας σε εμάς ειρήνη και ερατεινή ευνομία και πολύολβο πλούτο, μαζί με την άνασσα υγεία.»

Πέμπτη 13 Αυγούστου 2026

ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝ (13/14 Αὐγούστου - 10/11 Σεπτεμβρίου 2026)

     Σύμφωνα με το Λεξικὸν Σουίδα

[Μεταγειτνιών:] δεύτερος μὴν παρ' Ἀθηναίοις. ἐν δὲ τούτῳ Ἀπόλλωνι Μεταγειτνίῳ θύουσι.

Liddell. Scott. (Greek)
Μεταγειτνιών: -ῶνος, ὁ, ὁ δεύτερος μὴν τοῦ Ἀθηναϊκοῦ ἔτους, ἀντιστοιχῶν πρὸς τὸν παρὰ Βοιωτ. Πάνεμον, καὶ τὸν παρὰ Λάκωσι Καρνεῖον: περιελάμβανε δέ, κατὰ τὸ Γρηγοριανὸν ἡμερολόγιον, τὸ δεύτερον ἥμισυ τοῦ Αὐγούστου καὶ τὸ πρῶτον τοῦ Σεπτεμβρίου, Ἀντιφῶν 146. 26, Ἀριστ. π. τὰ Ζ. Ἱστ. 5. 17, 1, πρβλ. Πλουτ. Ποπλ. 14. (Λέγεται δὲ ὅτι παράγεται τὸ ὄνομα ἐκ τοῦ μετά, γείτων, ἐπειδὴκατὰ τὸν μῆνα τοῦτον μετῴκουν καὶ ἑπομένως μετέβαλλον τοὺς γείτονας). Ἐντεῦθεν ἈπόλλωνΜεταγείτνιος = Καρνεῖος, Λυσίμ. παρ’ Ἁρπ.• μεταγείτνια, τά, = μετοίκια, Πλούτ. 2. 601Β.
 
-------------

Τρίτη 11 Αυγούστου 2026

Οι αρματοδρομίες



Οι αρματοδρομίες

Κατά την ελληνική μυθολογία οι πρώτοι αγώνες αρμάτων διεξήχθησαν στην Ολυμπία μεταξύ του Πέλοπα και του Οινόμαου, ενώ ο μυθικός ήρωας Ηρακλής συμμετείχε σε αρματοδρομία στην Τροιζήνα μαζί με τον Ιόλαο ο οποίος ήταν ο ηνίοχος του.
Τα πρώτο ιππικό αγώνισμα διοργανώθηκε στους 33ους Ολυμπιακούς Αγώνες (το 648 ΠΧ).

Θουκυδίδης, Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου, 6.16.2.
 
2] οἱ γὰρ Ἕλληνες καὶ ὑπὲρ δύναμιν μείζω ἡμῶν τὴν πόλιν ἐνόμισαν τῷ ἐμῷ διαπρεπεῖ τῆς Ὀλυμπίαζε θεωρίας, πρότερον ἐλπίζοντες αὐτὴν καταπεπολεμῆσθαι, διότι ἅρματα μὲν ἑπτὰ καθῆκα, ὅσα οὐδείς πω ἰδιώτης πρότερον, ἐνίκησα δὲ καὶ δεύτερος καὶ τέταρτος ἐγενόμην καὶ τἆλλα ἀξίως τῆς νίκης παρεσκευασάμην. νόμῳ μὲν γὰρ τιμὴ τὰ τοιαῦτα, ἐκ δὲ τοῦ δρωμένου καὶ δύναμις ἅμα ὑπονοεῖται.


[6.16.2] Μετά την μεγαλοπρεπέστατη εμφάνισή μου στους Ολυμπιακούς αγώνες, οι Έλληνες αποδίδουν τώρα στην πολιτεία μας μεγαλύτερη δύναμη από ό,τι πραγματικά έχει, ενώ πριν, την θεωρούσαν εξαντλημένη από τον πόλεμο. Παρουσίασα επτά άρματα —όσα ποτέ ιδιώτης δεν είχε έως τώρα εμφανίσει— και νίκησα πρώτη και δεύτερη και τέταρτη νίκη και όλη μου η εμφάνιση ήταν αντάξια της νίκης. Αν αυτά προσδίδουν, κατά την παράδοση, μόνο τιμή, η πραγματική όμως αυτή επιτυχία δημιουργεί και την εντύπωση της δύναμης.

Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησης, 6.20.13.
 
[13] πρῶται μὲν δὴ ἑκατέρωθεν αἱ πρὸς τῇ στοᾷ τῇ Ἀγνάπτου χαλῶσιν ὕσπληγες, καὶ οἱ κατὰ ταύτας ἑστηκότες ἐκθέουσιν ἵπποι πρῶτοι: θέοντές τε δὴ γίνονται κατὰ τοὺς εἰληχότας ἑστάναι τὴν δευτέραν τάξιν, καὶ τηνικαῦτα χαλῶσιν αἱ ὕσπληγες αἱ ἐν τῇ δευτέρᾳ τάξει: διὰ πάντων τε κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον συμβαίνει τῶν ἵππων, ἔστ᾽ ἂν ἐξισωθῶσιν ἀλλήλοις κατὰ τῆς πρῴρας τὸ ἔμβολον: τὸ ἀπὸ τούτου δὲ ἤδη καθέστηκεν ἐπίδειξις ἐπιστήμης τε ἡνιόχων καὶ ἵππων ὠκύτητος.


Πρώτα από τις δυο πλευρές πέφτουν τα σχοινιά των φραγμάτων της Στοάς του Αγνάπτου και τα άλογα που στέκονται εκεί αρχίζουν πρώτα να καλπάζουν . Καθώς περνούν μπροστά από τα άλογα που πήραν τη δεύτερη θέση , πέφτουν τα φράγματα της δεύτερης θέσης . Το ίδιο συμβαίνει με όλα τα άλογα μέχρι να φθάσουν όλοι στην ίδια γραμμή εκεί που είναι το εμβολο της πλώρης . Από κει και πέρα όλα εξαρτώνται από την δεξιοτεχνία του ηνίοχου και την ταχύτητα του αλόγου

Τετάρτη 15 Ιουλίου 2026

ΕΚΑΤΟΜΒΑΙΩΝ (15/16 Ἰουλίου - 12/13 Αὐγούστου 2026)

 Λεξικόν Δημητράκου

ἑκατομβαιών-ὥνος (ὁΪ ὁ μὴν καθ᾽ ὃν ἐτελοῦντὸ τὰ ἐκατόμδαια, ὁ πρῶτος μὴν τοῦ ᾿Αττικοῦ

ἔτους μεταξὺ ᾿Ιουλίου καὶ Αὐγούστου, παλαιότ, Κρόνιος, ἐπίσης δὲ μὴν ἐν ἄλλαις πόλεσιν, οἷον ἐν Δήλῳ, Ἴμβρῳ, Μυκόνῳ, Νάξῳ, Σμύρνῃ : ᾿Αντιφ.ό,44, 'ἔπιγρ. Δήλου μῆνα... ἑκατομβαιῶνα.

Ἑκατόμβοιος:-ον ὁ ἔχων ἀξίαν ἑκατὸν βοῶν' ΕΜ 320,47 ε ἑκατὸν βοῶν τιμᾶς ἄξιος ἢ ἑκατὸν

ρυσῶν νομισμάτων» {φερόντων παράστασιν - Βοός , Ἧσ. « ἑκατόμβοιον, ἑκατὸν βοῶν ἣ πολλοῦ ἄξιον» : Ἷλ.Β 449, αὐτ,Ζ 236 τεύχε᾽ ἄμειδεν χρύσεα χαλκείων, ἐκατόμδοι᾽ ἐννεαδοίιον’ 2) τὸ οὐδ.  ὡς οὖσ, ἐκατόμβοιον ἀξία ἑκατὸν βοῶν, ἐκατὸν βόες : Ἰλι Φ 79 ἑκατόμβοιον δέ τοι ἦλφον'

3) μτγν. κ. ᾽ἔπιγρ. τὸ οὐδ, ηληθ, ὡς οὐσ. ἑκατόμβοια ἑορτὴ καθ᾽ ἣν ἡπροσεφέροντο τοῖς θεοῖς ἑκατόμβαι, ἄ. ἑκατόμβαια, ἑκατόμβια : Στράβ.8,4.1}.

---------------